با یک مثال ساده شروع کنیم :
در شطرنج سنتی چرا ما یک پیاده که حمایت دارد را با وزیرمان نمیزنیم ؟
علت ساده است چون حریف وزیر ما را با حامی پیاده ای که از بین رفته است میزند و در این بین چی باقی میمونه ؟ ما یک پیاده از حریف گرفته ایم و او از ما یک وزیر گرفته است !
بنابراین هیچوقت اینکار رو نمیکنیم و در واقع در ذهن ما یک جدول ارزشگذاری مهره ها وجود دارد که بر اساس اون وضعیت رو میسنجیم و تصمیم میگیریم که کدوم تعویض رو انجام بدیم و کدوم رو نه.
در شطرنج اتمی هم در قاعده کلی به همین شکل است و ما یک جدول ارزشگذاری مهره ها داریم منتهی ارزش مهره ها در اتومیک چس متفاوت از ارزش مهره ها در شطرنج استاندارد است.
جدول زیر مقایسه ای بین ارزش مهره ها در شطرنج استاندارد و شطرنج اتمی است :
جدول فوق به ما کمک میکند تا بر اساس آن در حین بازی تصمیمهای دقیقتری بگیریم و در تعویضاتی که انجام میدهیم دقیقتر عمل کنیم.
البته همونطور که در شطرنج کلاسیک ارزش مهره ها نسبی است و گاهی میبینیم که یک پیاده میتواند از یک وزیر هم قدرتمند تر باشد این مسله در مورد شطرنج اتمی هم صدق میکند خصوصا که بخاطر ماهیت بسیار تاکتیکی این نوع شطرنج در بسیاری از مواقع این ارزش نسبی بیش از پیش میشود.
مثال زیر میتواند ما را در درک بهتر ارزش نسبی مهره ها کمک کند:
در شطرنج کلاسیک هر فیل ارزشی معادل ۳ پیاده دارد بنابراین در تصویر بالا با توجه به اینکه سیاه یک فیل در مقابل دو پیاه سفید دارد باید برتری قاطع داشته باشد در حالیکه سیاه کاملا بازنده است !
علت این است که در شطرنج کلاسیک سیاه میتواند یکی یکی پیاده های سفید را گرفته و در نهایت بازی را ببرد اما در شطرنج اتمی شاه سیاه قادر به گرفتن پیاده ها نیست و فیل هم حداکثر میتواند یک پیاده را بگیرد ( چون در هر تعویض مهره انفجاری داریم و هر دو مهره از بین میروند ! )
بنابراین در پوزیشن وضعیت سیاه ناامید کننده است چون نمیتواند هیچ پیاده ای را بگیرد و میبایست تنها دفاع کند و طبیعتا بازنده خواهد شد چرا که با حرکت چه شاه و چه فیل سفید سریعا و بدون نگرانی از خوردن پیاده ها اونها به جلو خواهد راند و در نتیجه پیاده ها به سادگی به وزارت میرسند.
تصویر زیر وضعیت فوق را در چند حرکت بعد نشان میدهد :
تصویر فوق نشان میدهد که هر بار سیاه حرکت کرده است سفید پیاده اش را رانده و هر بار سیاه پیاده ها را با شاه و فیل بلوکه کرده سفید به سادگی با شاهش حرکتی کرده و باز نوبت حرکت با سیاه شده ...
بنابراین خیلی باید دقت کرد که ارزش نسبی مهره ها خصوصا در مرحله آخر بازی متفاوت از مراحل شروع و وسط بازی است و در پایان بازی شاه و سواره های سبک حداکثر قدرت مقابله با یک پیاده را خواهند داشت !
در نگاه اول شاید این بحث کمی پیچیده به نظر برسد در حالیکه اصلا اینطور نیست و تنها کافیست چند بازی انجام دهید تا دقیقا به ارزش مهره ها و وضعیتهایی که این ارزش گذاری نسبی میشود پی ببرید.
در ادامه به بررسی خصوصیت خاص این نوع شطرنج که منجر به شهرت آن شده و هر روزه به میزان محبوبیتش در دنیا افزوده میشود خواهیم پرداخت.
